Usuwanie azbestu w Jeleniej Górze 2026 – jak złożyć wniosek i uzyskać dofinansowanie dla swojej nieruchomości?

Miasto realizuje ten program od wielu lat, a każda edycja pozwala usunąć kolejną partię wyrobów azbestowych z budynków mieszkalnych i gospodarczych na terenie Jeleniej Góry. Finansowanie pochodzi ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu oraz budżetu miasta.

Czym jest azbest i dlaczego jego usunięcie jest obowiązkowe

Azbest to grupa minerałów o włóknistej budowie, stosowanych masowo w budownictwie przez całe dziesięciolecia XX wieku – głównie jako pokrycia dachowe w postaci tzw. eternitu, ale też jako izolacje rur, elewacje i płyty budowlane. W latach 90. Światowa Organizacja Zdrowia i Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem oficjalnie uznały wszystkie formy azbestu za rakotwórcze. W Polsce zakaz produkcji materiałów zawierających azbest wprowadzono w 1997 roku.

Azbest staje się zagrożeniem dla zdrowia, gdy dojdzie do korozji lub uszkodzenia wyrobów go zawierających – podczas łamania, kruszenia, cięcia lub szlifowania. Wówczas uwalniane są do powietrza włókna, które mogą zostać przeniesione przez układ oddechowy do płuc.

Jakie choroby może wywołać azbest

Oddychanie powietrzem skażonym włóknami azbestowymi prowadzi do szeregu chorób układu oddechowego: pylicy azbestowej, łagodnych zmian opłucnowych, raka płuc oraz międzybłoniaka opłucnej i otrzewnej.

Mezotelioma jest zawsze złośliwą i zawsze śmiertelną formą nowotworową. Okres inkubacji może trwać od 20 do 40 lat od pierwszego kontaktu z azbestem.

Zawodowe narażenie na azbest w połączeniu z paleniem tytoniu zwiększa kilkadziesiąt razy ryzyko rozwoju raka płuca w stosunku do osób nienarażonych i niepalących.

Właśnie dlatego przepisy prawa nakładają na właścicieli nieruchomości z wyrobami azbestowymi obowiązek ich inwentaryzacji i sukcesywnego usuwania. Termin całkowitego oczyszczenia kraju z azbestu wyznaczono na rok 2032.

Co obejmuje program w Jeleniej Górze

Zakres prac finansowanych przez miasto

Program miejski finansuje trzy rodzaje prac: demontaż wyrobów azbestowych z budynku, transport usuniętych materiałów do miejsca unieszkodliwienia oraz unieszkodliwienie odpadów zawierających azbest na certyfikowanym składowisku.

Prace realizuje wykonawca wybrany przez miasto w drodze przetargu. Realizacja programu nie obejmuje refinansowania wydatków związanych z usuwaniem wyrobów azbestowych poniesionych wcześniej przez użytkowników.

Co nie jest objęte dofinansowaniem

Program nie finansuje zakupu ani montażu nowego pokrycia dachowego. Przy składaniu wniosku należy uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na wymianę wyrobów azbestowych na bezazbestowe we własnym zakresie. Oznacza to, że mieszkaniec może bezpłatnie lub za niewielką opłatą pozbyć się starego eternitu, ale za nowy dach musi zapłacić samodzielnie — chyba że skorzysta z innych programów wsparcia, takich jak Czyste Powietrze.

Jak złożyć wniosek – krok po kroku

Termin składania wniosków

Wniosek przystąpienia do programu wraz z informacją o wyrobach zawierających azbest należało złożyć do dnia 20 lutego 2026 roku. Termin ten dotyczył bieżącej edycji programu. Osoby, które go przegapiły, mogą zgłosić się do Urzędu Miasta z pytaniem o możliwość dopisania do listy rezerwowej lub uczestnictwa w kolejnej edycji programu w przyszłym roku.

Gdzie składać dokumenty

Wnioski przyjmuje Urząd Miasta Jelenia Góra. Aktualne wzory dokumentów oraz informacje o miejscu i sposobie ich składania dostępne są w Wydziale Ochrony Środowiska Urzędu Miasta.

Jakie dokumenty są potrzebne

Do wniosku należy dołączyć informację o wyrobach zawierających azbest – dokument opisujący rodzaj i ilość materiałów azbestowych na nieruchomości. Formularz informacji o wyrobach zawierających azbest jest dostępny w Urzędzie Miasta i na stronie internetowej miasta. W przypadku nieruchomości objętej współwłasnością wymagana może być zgoda wszystkich współwłaścicieli.

Skąd pochodzi finansowanie programu

Miasto Jelenia Góra finansuje program usuwania azbestu we współpracy z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. WFOŚiGW co roku ogłasza nabór wniosków od gmin na dofinansowanie zadań związanych z usuwaniem azbestu. Na Dolnym Śląsku nabór wniosków na usuwanie azbestu w gospodarstwach rolnych w 2026 roku rozpoczął się 9 lutego. Wnioski składane są elektronicznie za pośrednictwem platformy ePUAP lub systemu e-Doręczeń.

Jelenia Góra corocznie aplikuje do WFOŚiGW o środki na ten cel i organizuje przetarg na wyłonienie wykonawcy prac. Łączna wartość programu realizowanego przez miasto w poprzednich latach przekraczała 3,3 mln zł.

Obowiązek corocznej inwentaryzacji azbestu

Właściciele nieruchomości, na których znajdują się wyroby zawierające azbest, mają obowiązek prawny corocznie – do 31 stycznia każdego roku – składać do Urzędu Miasta informację o rodzaju, ilości i miejscu ich występowania. Obowiązek ten wynika z Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2002 roku w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest.

Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować konsekwencjami prawnymi. Formularz oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest jest dostępny w Urzędzie Miasta oraz na stronie BIP.

Rejestr nieruchomości z wyrobami azbestowymi na terenie Jeleniej Góry prowadzi Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta. Dane z corocznych inwentaryzacji trafiają do ogólnopolskiej Bazy Azbestowej dostępnej pod adresem bazaazbestowa.gov.pl.

Czy można samodzielnie usunąć azbest?

Demontaż materiałów zawierających azbest wymaga certyfikatów, zgłoszeń i zachowania rygorystycznych zasad BHP. Samodzielne usuwanie azbestu jest nielegalne i grozi wysokimi karami.

Wykonawca prac musi posiadać odpowiednie uprawnienia i zgłosić prace właściwym organom, w tym nadzorowi budowlanemu, inspekcji pracy oraz inspekcji sanitarnej. Odpady zawierające azbest muszą zostać przekazane na specjalistyczne składowisko – nie wolno ich wyrzucać do zwykłych pojemników na odpady.

Dlatego uczestnictwo w programie miejskim jest nie tylko ekonomicznie korzystne, ale też zapewnia, że cały proces zostanie przeprowadzony zgodnie z przepisami.

Co zrobić, jeśli nie wiesz, czy masz azbest na nieruchomości

Jeśli budynek powstał przed 1997 rokiem, istnieje duże prawdopodobieństwo, że zawiera wyroby azbestowe. Typowym znakiem jest falisty, szary dach z eternitu. W przypadku wątpliwości najlepiej skontaktować się z inspektorem budowlanym lub urzędem gminy.

Warto również sprawdzić zapisy w ogólnopolskiej Bazie Azbestowej, gdzie zarejestrowane są nieruchomości objęte inwentaryzacją. Jeśli nieruchomość nie figuruje w rejestrze, a budynek pochodzi sprzed 1997 roku, należy przeprowadzić ocenę stanu wyrobów azbestowych i złożyć stosowną informację do Urzędu Miasta.

Czy można połączyć usunięcie azbestu z programem Czyste Powietrze?

Osoby planujące wymianę dachu wraz z ociepleniem budynku mogą starać się o dofinansowanie z programu Czyste Powietrze realizowanego przez WFOŚiGW we Wrocławiu. Program ten dofinansowuje termomodernizację budynków jednorodzinnych, w tym wymianę pokrycia dachowego i ocieplenie, jeśli prace są powiązane z wymianą źródła ciepła lub głęboką termomodernizacją.

Punkty konsultacyjno-informacyjne Czystego Powietrza działają w Urzędzie Miasta Jelenia Góra – tam można uzyskać bezpłatną pomoc przy wypełnieniu wniosku i planowaniu zakresu prac. Szczegóły programu dostępne są na stronie WFOŚiGW we Wrocławiu pod adresem wfosigw.wroclaw.pl.

Jelenia Góra 2026 – usuwanie azbestu

Jelenia Góra realizuje program usuwania azbestu corocznie, oferując osobom fizycznym pokrycie do 100 procent kosztów demontażu, transportu i unieszkodliwienia wyrobów azbestowych. W edycji na 2026 rok termin składania wniosków upłynął 20 lutego – osoby zainteresowane uczestnictwem w kolejnej edycji powinny zgłosić się do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta. Właściciele nieruchomości z wyrobami azbestowymi mają też coroczny obowiązek składania inwentaryzacji do 31 stycznia. Samodzielne usuwanie azbestu jest nielegalne.

Źródła:

• Urząd Miasta Jelenia Góra — jeleniagora.pl
• BIP Urzędu Miasta Jelenia Góra — bip.jeleniagora.pl
• Ogólnopolska Baza Azbestowa — bazaazbestowa.gov.pl
• Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu — wfosigw.wroclaw.pl
• Program Czyste Powietrze — czystepowietrze.gov.pl